Dron, który łączy

Dr Radosław Tyrała, Wydział Humanistyczny AGH

Kolejny dron wzbił się w powietrze. Mniej więcej w kwietniu 2016 roku, w miejscowości Podłęże koło Niepołomic. Ten dron jest nietypowy, bo społeczny. Zasada jego działania jest identyczna, jak w przypadku drona mechanicznego – wzlatywanie ponad poziom powierzchni po to, żeby uzyskać lepszą widoczność i lepszy ogląd tego, co poniżej. Jednak ten konkretny dron – jako że społeczny – ma specyficzne cele i zadania przed sobą. Równie specyficzny jest też system zasilania, dzięki któremu wzbija się do lotu – jest nim energia ludzkich działań połączonych. Zacznijmy od tego, dlaczego i w jakim sensie społeczny. Podążając śladami socjologii powiązań Bruno Latoura, to-co-społeczne rozumiane jest tu bardzo szeroko. Składają się na to nie tylko sami ludzie, ale również wszystko to, co ich otacza, czyli wytworzone przez nich przedmioty i materialna infrastruktura niezbędna im zarówno do codziennego życia, jak i przetrwania w perspektywie szerszego horyzontu czasowego. Ale to za mało. To co społeczne, to nie tylko ludzie, przedmioty czy też inne celowe bądź też uboczne wytwory działań ludzkich, ale również niezmiernie skomplikowanie sieci powiązań, jakie są między nimi porozpinane, a także nieustanny proces rekonfiguracji zachodzących w obrębie tych sieci.  Dron Społeczny patrzy zatem z możliwie szerokiej perspektywy. Wie bowiem, że elementami społeczeństwa są zarówno wyrzucający na trawnik śmieci ludzie, jak i same te śmieci oraz trawnik. Są nimi również kosze na śmieci, które przy tych trawnikach mogą stanąć, które nieodwołalnie i na stałe mogłyby zmienić trajektorie lotu tychże śmieci. Całości tej sieci powiązań dopełnią służby wywozu odpadów, które śmieci odbiorą oraz władze gminy, które zlecą tym służbom takie zadanie.  Dron Społeczny wie również, że elementami społeczeństwa są palący w piecach śmieciami ludzie oraz piece, w których palą te śmieci i same śmieci czy też kiepskiej jakości węgiel. Są nimi również generowane w ten sposób w powietrze ogromne ilości trujących cząsteczek PM2,5 czy PM10. Elementami społeczeństwa są też choroby, na które z tego powodu cierpimy. Tak samo społeczny charakter ma ulokowana na dachu przedszkola stacja pomiaru zanieczyszczeń powietrza, jak i dane, które generuje. Społeczny charakter będzie miał także stojący przy ulicy billboard czy też rozdawana z ręki do ręki ulotka informujące o szkodliwości palenia za pomocą śmieci.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wszystkie te obiekty, razem z ludźmi, tworzą bowiem sieci powiązań, które ustalają, ale i modyfikują kształt rzeczywistości. W związku z tym, że Dron Społeczny wie to wszystko (zaznaczmy jednak lojalnie, że wielu rzeczy też nie wie i wciąż się uczy), stawia przed sobą konkretne cele. Wymieńmy najważniejsze z nich.  Celem Drona Społecznego jest – skoro już wzbił się w górę i ma lepszą perspektywę oglądu – rozpoznawanie problemów społecznych z wyprzedzeniem i próba zapobiegania im na bieżąco.  Celem Drona Społecznego jest takie zaprojektowanie połączeń między różnymi aktorami życia społecznego – ludźmi i tym czym się oni na co dzień otaczają – żeby poczucie dobrostanu członków lokalnej społeczności utrzymywało się na możliwie wysokim poziomie.  Celem Drona Społecznego jest uzupełnianie (bądź też upraszczanie) sieci powiązań społecznych w taki sposób, by ludziom żyło się lepiej. Uzupełnianie luk w obrębie tych powiązań lub przeprojektowywanie ich w taki sposób, aby optymalizować poczucie zadowolenia z życia członków lokalnych społeczności. Dron Społeczny wierzy zatem w to, że żeby na trawniku nie leżały śmieci wystarczy postawić tam kosz na śmieci. Żeby w powietrzu nie unosił się smog, trzeba poinformować ludzi za pomocą ulotek, plakatów czy billboardów, że generując trujący dym szkodzą sobie i innym, w dalszym zaś kroku wymienić stare piece na nowe. Te kosze, nowe piece, ulotki czy billboardy to właśnie te luki, które należy uzupełnić celem osiągnięcia pożądanego efektu. Celem Drona Społecznego jest wsłuchiwanie się w głos ludzi, z którymi wchodzi w kontakt. Zwłaszcza, gdy mówią o tym, co ich martwi i trapi. Podążanie za ich tokiem myślenia i odczuwania. Dron nie chce nic narzucać, korzystając ze swojej uprzywilejowanej podniebnej pozycji poznawczej. Interakcja, dialog, konsultacja – oto preferowane przez niego metody. 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Celem Drona Społecznego jest uwrażliwianie każdego, kto tylko się na to zgodzi, na fakt, że żyjemy w otoczeniu innych ludzi, w gęstych sieciach powiązań z nimi i, że w związku z tym nasze losy są współzależne. Uwrażliwianie na to, że tuż za moim podwórkiem zaczyna się podwórko sąsiada. I o ile dla nas niekiedy ten płot jest granicą nie do przekroczenia, to zanieczyszczone powietrze już tej granicy respektować nie będzie. Żyjemy w małych społecznościach, ale usytuowanych tuż obok innych małych i tych znacznie większych społeczności. Nasze losy są współzależne, a nasze działania mają konsekwencje dla życia innych ludzi – tych nam znanych, jak również tych nam nieznanych. I na odwrót – cudzie działania znanych i nieznanych nam ludzi wpływają na nasze życie, nawet jeśli nie jesteśmy tego faktu świadomi. Czas osamotnionych ludzkich wysp i ściśle oddzielonych enklaw życia społecznego już minął. W obliczu tej gęstniejącej sieci współzależności coraz ważniejsze jest uświadomienie sobie tego faktu. Jeszcze ważniejsze jest wyciągnięcie z tego prostej lekcji, że w dobrze pojętym interesie każdego z nas leży solidarność wobec innych. Dron Społeczny krąży w okolicy, tuż nad naszymi głowami, głównie po to, żeby na co dzień przypominać, jak bardzo jest to ważne. Wystarczy spojrzeć w górę i zacząć pojmować świat z jego perspektywy. Każdy z nas może to zrobić. Dron Społeczny zaprasza do doładowania jego akumulatorów…


Koordynatorka: Julia Bednarek

email. juliabednarek@inspiro.org 

tel. 122819360

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s